Ksiądz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

To jest wersja przejrzana, która została oznaczona 25 lip 2010. Na przejrzenie oczekują zmiany w szablonach lub plikach, które są zawarte na tej stronie.

Skocz do: nawigacji, szukaj

Ten artykuł dotyczy duchownego katolickiego. Zobacz też: film o takim tytule.

Ksiądz – współcześnie duchowny chrześcijański. W Kościele katolickim oraz Kościołach prawosławnych potoczne określenie prezbitera, czyli osoby której udzielone zostały stosowne święcenia kapłańskie albo osoba, której w Kościołach protestanckich powierzono urząd kościelny poprzez ordynację.

edytuj Pochodzenie słowa

Samo słowo "ksiądz" wywodzi się ze słowiańskiego kъnędzь i pierwotnie termin ten oznaczał naczelnika plemiennego (z tego samego źródła wywodzą się rosyjskie kniaź, czeskie knieze czy południowosłowiańskie knez). Słowo kъnędzь do słowiańskiego zostało zapożyczone z germańskiego kuning - "książę, naczelnik plemienny" (kuning → kŭnęgŭ → kъnęgъ → kъnędzь). W polszczyźnie słowo uległo dalszym przekształceniom (zanik jerów, zmiana nagłosowego kń- w kś- itd).

We wczesnym średniowieczu zaczęto tak określać ludzi możnych i wpływowych. Mianem tym nazywano później też niekoronowanych władców jako odpowiednik łacińskiego słowa dux (dziś w tym znaczeniu polska forma książę, która pierwotnie znaczyła młodego władcę – książę od ksiądz (władca) jak koźlę od kozieł czy chłopię od chłop).

Znaczenie duchowny jest najpóźniejsze (prawdopodobnie przyszło do polszczyzny pod wpływem czeskim) i z początku było stosowane jedynie wobec biskupów (zwanych wówczas często książętami Kościoła). Z czasem jej zakres, rozszerzony został na wszystkich duchownych (w tym również niekatolickich).

edytuj Inne określenia duchownych

W niektórych wyznaniach chrześcijańskich spotykane są też inne określenia duchownych, takie jak pastor (łac. pasterz), starszy, kapłan (mariawici), minister czy ojciec.

Popularne określenie księdza prawosławnego "pop" jest nieprawidłowe i może być uznane za obrazę, ponieważ ma ono zabarwienie wyraźnie obelżywe^[1] (znaczy mniej więcej tyle, co "klecha"). Postulować zatem należy używanie słowa "ksiądz" albo "batiuszka" (dosł. ojczulek).